top of page
cerceve_046ASF.png

TÜRKMENİSTAN

 Ülkenin 1991 yılında kabul edilen ulusal bayrağının ana rengi yeşildir. Yeşil zemin üzerinde hilal ve beş yıldız bulunur. Hilal, İslam dinini simgelerken, beş yıldız Türkmenistan sınırları içerisinde yer alan beş vilayeti temsil eder. Halı motifi, bayrağın sol kısmında dikey bir şekilde yer alır. Halı, Türkmenistan'ın kültür ve tarihini simgelemektedir. Türkiye'nin en kalabalık üç şehri, Aşkabat, Türkmenabat ve Serdar'dır. Bu kentlerde en fazla yetiştirilen ve ihraç edilen ürün pamuktur. Bunun yanı sıra ülke genelinde en fazla meyve-sebze ve tahıl ürünleri yetiştirilir. Ülke toplam beş vilayetten oluşur. Bu vilayetlerin isimleri, Marı, Daşoğuz, Balkan, Lebap ve Ahal'dır. Türkmenabat'ın nüfusu 235 bindir ve Lebab vilayetinin merkezidir. Aşkabat'ın güneydoğusunda yer alan Anav ise Ahal vilayetinin merkezi şehridir. 

QQ.png

Kurbankulu Berdimuhammedov (Türkmence: Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow, Kiril: Гурбангулы Мәликгулыевич Бердимухамедов, 29 Haziran 1957; Babarap, Göktepe, Ahal), Türkmen siyasetçi ve Türkmenistan'nın ikinci cumhurbaşkanıdır. Asıl mesleği diş hekimliği olan Berdimuhamedov, 1997'de başlayarak Cumhurbaşkanı Saparmurat Niyazov yönetiminde ve 2001'de başlayarak başkan yardımcısı olarak görev yaptı. Şubat 2012'de cumhurbaşkanlığı seçimlerinde %97 oyla yeniden seçildi. Şubat 2017'de cumhurbaşkanlığı seçiminde oyların %97,69'unu alarak üçüncü bir dönem için yeniden seçildi

TürkmenistanMarş
00:00 / 02:01

Orta Asya’da yer alan bir Türk devleti. Kuzeyinde Rusya Federasyonu, Ural Dağları ve Güney Sibirya, doğusunda Moğolistan ve Doğu Türkistan, güneyinde Kırgızistan, Özbekistan, Aladağ, TanrıDağları ve Aral Gölü, batısında ise Hazar Denizi yer alır. Doğu ve batı sınırları arası 3000 km, kuzey ve güney sınırları arası ise 1500 km’dir.
 

TÜRKMENİSTAN TANITIM VİDEOSU

BAYRAK_.png

TÜRKMENİSTAN - TÜRKİYE TİCARİ DOSTLUĞU

Türkiye, 27 Ekim 1991 tarihinde SSCB'nin dağılmasının ardından bağımsızlığını ilan eden Türkmenistan'ı ilk tanıyan ve Aşkabat'ta ilk Büyükelçilik açan ülkedir. Ülkemiz Türkmenistan’ın tarafsızlık statüsüne destek vermektedir.

Ortak tarihi, dili, dini ve kültürü paylaşan iki kardeş ülke ve halk arasında, “Bir Millet, İki Devlet” temelinde dengeli, karşılıklı saygı ve işbirliğine dayalı özel ilişkiler bulunmaktadır. İki ülke arasındaki işbirliği dış politika, ticaret ve ekonomi, kültür ve eğitim başta olmak üzere her alanda olumlu bir seyir izlemektedir.

Sayın Cumhurbaşkanımız, 6-7 Kasım 2014 tarihlerinde Cumhurbaşkanı sıfatıyla Orta Asya bölgesine ilk resmi ziyaretini Türkmenistan’a yapmıştır. Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhamedov ise, 6. Uluslararası Türkmenistan Yatırım Forumuna katılmak ve resmi temaslarda bulunmak için 3-4 Mart 2015; Çanakkale Kara Savaşlarının 100. yıldönümü vesilesiyle düzenlenen etkinliklere iştirak etmek üzere 24 Nisan 2015, son olarak da 7 Ağustos 2015 tarihinde resmi bir görüşme yapmak üzere ülkemizi ziyaret etmiştir. Sayın Cumhurbaşkanımızın, Türkmenistan’ın Tarafsızlığının 20. yıldönümü vesilesiyle 12 Aralık 2015 tarihinde Aşkabat’ta düzenlenen "Tarafsızlık Siyaseti: Barış, Güvenlik ve Kalkınma Adına Uluslararası İşbirliği" konferansına katılmıştır.

İki Cumhurbaşkanı son olarak 1 Mart 2017 tarihinde İslamabad’da düzenlenen 13. EİT Zirvesi marjında başbaşa bir görüşme gerçekleştirmiştir.

Sayın Bakanımız da Orta Asya’ya ilk resmi ziyaretini, 28 Ocak 2015 tarihinde Türkmenistan’a Türkiye-Türkmenistan-Azerbaycan Dışişleri Bakanları Üçlü toplantısı vesilesiyle yapmıştır. Türkmenistan’ın Tarafsızlığının 20. yıldönümü vesilesiyle düzenlenen uluslararası konferansa katılan Sayın Cumhurbaşkanımıza eşlik eden Sayın Bakanımız, 12 Aralık 2015 tarihinde de Türkmenistan’ı ziyaret etmiştir.

Bakan Meredov ise, 2015 yılı içerisinde dört kez ülkemizi ziyaret etmiştir. Bakan Meredov, son olarak, Cumhuriyet Bayramı vesilesiyle 29 Ekim 2016 tarihinde ülkemizi ziyaret etmiş ve aynı gün Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından kabul edilmiştir.

Türkmenbaşı Limanı’nın 2 Mayıs 2018 tarihinde yapılan açılış törenine ve 3 Mayıs 2018 tarihinde yapılan Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) Ulaştırma Bakanları Toplantısına Sayın Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanımız başkanlığında bir heyetle katılım sağlanmıştır.

Sayın Bakanımız 8-9 Kasım 2018 tarihlerinde Türkmenistan'a gerçekleştirdiği ziyaret sırasında Devlet Başkanı Berdimuhamedov tarafından kabul edilmiş ve mevkidaşı Meredov ile heyetlerarası görüşmede bulunmuştur.

TÜRKMENİSTAN Tarihi

Kazakların tarih sahnesine çıkışları 15. asra rastlar. Şeybani Hükümdarı Ebü’l-Hayr zamanında bozkır bölgesinde yaşayan Türk kabileleri, aynı sülaleden Barak Hanın oğulları Canıbek ile Kerey’in idaresinde doğuya göç ederek ÇağatayHanlığı topraklarını kendilerine yurt edindiler. Buralarda yaşayan ve göçebe olan Türk kavimleri ile birlik olup iki yüz bin kişilik bir nüfusa ulaştılar. Bunlara daha sonra, Naymanlar, Celayirliler ve Duğlatlar da katılınca bir milyonluk bir Kazak topluluğu meydana geldi. Balkaş civarında yaşayanlara Canıbekoğlu Kasım Han, Urallara kadar olan bölgede yaşayanlara Kereyoğlu Burunduk Han hükümdarlık ediyordu. Kasım Han, amcasının oğlu Burunduk Hanı ortadan kaldırarak, Kazakların tamamını idaresi altına aldı ve üç yüz bin kişilik bir ordu kurdu. Kasım Handan sonra oğlu Aknazor Han (1520-1555), ondan sonra onun oğlu Şigay Han (1555-1570) Kazan hükümdarı oldu. Şigay Han zamanında bozkırların tamamı Kazak hakimiyeti altına girdi. Şigay Hanın yerine geçen Tevekkel Han (1570-1600) Taşkent’i ele geçirerek başşehir yaptı. Kazak topraklarını üç ayrı “orda”ya böldü. Bunlar batıdan doğuya sırasıyla Tien Shan’ın kuzeyindeki Semireciye bölgesini içine alan kısma BüyükOrda (Uluyüz), Aral Gölünün doğusundaki orta step bölgesini içine alan kısma OrtaOrda (Ortayüz) ve Aral Gölüyle Ural Irmağı arasında kalan kısma da Küçük Orda (Kiçiyüz) denildi. Tevekkel Hanın yerine geçen kardeşi İşim Han (1600-1623), Çungarya Kalmuklarına (Oryatlara) karşı devamlı harpler yaptı. Ondan sonra yerine geçen kardeşi Cihangir (1623-1655) Kalmukları 1626 yılında yendi. Cihangir Handan sonra yerine oğlu Tekva Han (1655-1678) geçti.

Tekva Handan sonra sultan olan Pulta Han (1678-1718) devrinde Çungarya Kalmukları, Türkistan’a kadar olan bölgeleri elegeçirdi. Kazakların birliği bozuldu. Ordalar birbirleri ile savaşmaya başladılar. Bu durumdan istifade eden Ruslar, önce Küçük Ordayı (1731), sonra Orta Ordayı (1743), daha sonra da Hokand Hanlığı idaresindeki Büyük Ordayı (1846) hakimiyetleri altına aldılar. Böylece bütün Kazak toprakları Çarlık Rusyasının eline geçmiş oldu. 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Kazak topraklarında yeni iskan merkezleri kurularak Ruslar yerleştirildi. 1916’da 19-43 yaş arası bütün erkek nüfusun askere çağrılması üzerine Kazaklar isyan etti. Fakat bu isyan Ruslar tarafından kanlı bir şekilde bastırıldı.

1917 devriminden sonra Alaş Orda adlı Kazak hükümeti kuruldu. Kızılordu 1920’de Kazakistan’ı işgal etti ve Oranburg’da muhtar bir Sovyet Cumhuriyeti kuruldu. Daha sonra Alma-Ata başşehir oldu. Göçebeler 1929’da yerleşik hayata geçmeye zorlandı. Çok sayıda Rus ve Ukraynalı Kırgızistan’a yerleştirildi. Buna karşı çıkan Kazaklar hunharca katledildiler. Kazak çocukları milli ve dini kültürden uzak, ateist olarak yetiştirilmeye çalışıldı ise de bunda muvaffak olunamadı. 1936’da yapılan yeni bir düzenleme ile Kazak Özerk bölgesi, Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti haline getirildi. Rusya’daki Glasnost hareketlerinden sonra ve 1991 Ağustosunda eski Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla Kazakistan Cumhuriyeti bağımsızlığını ilan etti.

TÜRKMENİSTAN Cumhuriyeti

Orta Asya’da yer alan bir Türk devleti. Kuzeyinde Rusya Federasyonu, Ural Dağları ve Güney Sibirya, doğusunda Moğolistan ve Doğu Türkistan, güneyinde Kırgızistan, Özbekistan, Aladağ, TanrıDağları ve Aral Gölü, batısında ise Hazar Denizi yer alır. Doğu ve batı sınırları arası 3000 km, kuzey ve güney sınırları arası ise 1500 km’dir.

TÜRKMENİSTAN Coğrafyası

TürkmenistanOrta Asya'da ülke. Kuzeybatıda Kazakistan, kuzeyde, kuzeydoğuda ve doğuda Özbekistan, güneyde de Afganistan ve İran'la çevrilidir.

Türkmenistan'ın yaklaşık yüzde 90'ı çöllerle kaplıdır. Dünyanın en büyük kum çöllerinden biri olan Karakum, Türkmenistan'ın orta kesimini kaplayarak Kazakistan'a doğru uzanır. Türkmenistan'da ayrıca bir dizi alçak dağ ve tepe yer alır. Güneydeki Kugitang ve Kopet dağları Pamir-Alay Sıradağlarının uzantısıdır. Jeolojik açıdan genç bir bölge olan Kopet Dağları ve çevresinde sık sık deprem olur.

Asya'nın iç kesimlerinde yer alan Türkmenistan'da yüzey şekillerinin de etkisiyle sert bir karasal iklim hüküm sürer. Sıcaklık yıl ve gün içinde büyük farklılıklar gösterir. Yazın ender olarak 35 °C'nin altına düşen sıcaklık, güneydoğudaki Karakum Çölünde gölgede 50 °C'ye kadar yükselir; kış aylarında ise Afganistan sınırındaki Kuşka'da -33 °C'ye kadar düşer. Nem oranı düşük ve yağışlar yetersizdir. Kuzeybatıdaki çöllerde 80 mm dolaylarında olan ortalama yıllık yağış miktarı dağlık bölgelerde 300 mm'ye kadar yükselir.

Türkmenistan'daki başlıca nehirler ülkenin kuzeydoğu sınırı boyunca akarak Aral Gölüne dökülen Ceyhun (Amu Derya) Nehriyle Herirud (Tecen), Murgab ve Atrek nehirleridir. Sulama amacıyla ülkede birçok kanal inşa edilmiştir. Karakum Çölü boyunca uzanan ve dünyanın en büyük sulama ve taşımacılık kanallarından biri olan Karakum Kanalının yapımı 1950'lerde başlayıp 1988'de tamamlanmıştır. Türkmenistan'da sulu tarıma elverişli bir toprak katmanıyla kaplı olan vahalarla vadi ve platolar dışında, doğal bitki örtüsü çöl özellikleri gösterir. Kopet Dağlarının vadilerinde yabanıl üzüm, badem, incir ve ceviz, nehir kıyılarında ise kavaksöğüt ve kamış yetişir.

Türkmenistan'da çöllük alanlarda tilkiyaban kedisi ve ceylan, dağlık kesimlerde ise keçiçitavaşak ve oklukirpi yaşar. Kalabalık sürüler halinde göç eden su kuşları kışın Hazar Denizinin doğu kıyılarında konaklar. Hazar Denizinde başta havyarıyla ünlü mersinbalığı olmak üzere çeşitli balık türleri yaşar.

TÜRKMENİSTAN Fiziki Yapısı

Türkmenistan topraklarının beşte dördünü Karakum Çölü kaplar. Güneyinde yer alan Kugitang ve Kopet dağları, Pamir, Altay sıradağlarının kollarıdır. Kopet Dağları İran'la olan tabii sınırı da çizer. Ülkenin kuzey doğusunda Küçük (772 m), Büyük Balkan (1880 m) ve Krasnovods (308 m) yaylaları, bulunur.

TÜRKMENİSTAN Nüfus ve Sosyal Hayat

3.714.000 nüfûsa sahip Türkmenistan'da nüfus artışı % 2,7'dir. Nüfûsun % 72'sini Türkmenler, % 9,5'unu Ruslar, % 2,5'unu Kazaklar, % 9'unu Özbekler, % 7'sini diğer milletler meydana getirir.

Türkmenistan'da Aşkabat, Krasnovodski (Kızılsu), Mari (Merv), Taşağuz Cercoz olmak üzere beş eyalet bunlara bağlı olarak 21 mahalle, 14 şehir vardır.

Türkmenistan'da eğitime, nüfûsa oranla çok önem verilmektedir. 1925'te kabul edilen Türkmen Yomut dili edebi dil olarak kullanılmaktadır. Okuma-yazma oranı % 99'dur. Ülkede 9 üniversite ve İlimler Akademisine bağlı 56 enstitü vardır. Eğitim 7-17 yaş arası mecburi ve parasızdır.

Ülkede Birleşmiş Milletler'in tavsiyesiyle istatistik bilgilerin yenilenmesi amacıyla nüfus sayımı yapılıyor.
Türkmenistan İstatistik Kurumu tarafından yürütülecek nüfus sayımında ülkenin demografik yapısı da ortaya çıkartılacak.İlk defa nüfus sayımı çerçevesinde konut sayımının da yapılacağını belirtildi.

Nüfus sayımı işlemini 24 bin kişi tarafından gerçekleştiriliyor. Nüfus sayımı çalışmasına üniversite öğrencileri, memurlar, doktorlar ve öğretmenler de dahil edildi.

Nüfus sayımı işlemi, ülkede faaliyet gösteren GSM operatörleri tarafından abonelerine SMSmesajı olarak iletildi. Ayrıca, nüfus sayımı çalışmaları çerçevesinde ülke genelinde özeltelefon hattı kurularak, bilgi akışı sağlanacak. Nüfus sayımında görevliler, görevli bulunduğu bölgedeki evleri tek tek dolaşarak, bilgi edinecek.

Nüfus sayımı ile ilgili nihai sonuçların Temmuz 2013 tarihinde açıklanacağı kaydedildi.

Türkmenistan’da en son nüfus sayımı işlemi 1995 yılında yapılmıştı. 1995 yılındaki sonuçlara göre, ülke nüfusu yaklaşık 4 milyon 800 bin kişi.
1897 yılında yapılan nüfus sayımında Türkmenistan’ın nüfusu 850 bin kişi olarak kayıtlara geçmişti.

TÜRKMENİSTAN Ekonomisi

Türkmenistan ekonomisi, temel olarak tarım ile petrol ve doğalgaza dayanmaktadır. Türkmenistan dünyanın dördüncü büyük doğal gaz rezervlerine sahip olup dünyanın 10 büyük pamuk üreticisinden biridir. Türkmenistan günümüzde dünyanın en hızlı büyüyen ekonomilerinden biridir.

Saparmurat Niyazov devlet başkanı olduktan sonra 1991 yılından itibaren halka ücretsiz verilmekte olan su, doğalgaz, elektrik ve tuz, refah seviyesindeki gerilemeye paralel olarak Kurbankulu Berdimuhammedov'un çıkardığı bir kararname ile 1 Ocak 2019'dan itibaren ücretlendirilmeye başlanmıştır.

TÜRKMENİSTAN Türkiye İlişkileri

Türkiye-Türkmenistan ilişkileri, Türkiye ve Türkmenistan arasındaki dış ilişkilerdir. Türkiye, Sovyetler Birliği'nin dağılması neticesinde kurulan yeni bağımsız ülkede büyükelçilik açan ilk ülke olarak Türkmenistan'ın bağımsızlığını tanıyan dünyanın ilk ülkesi oldu. Türkmenistan'ın, Ankara'da bir büyükelçisi ve İstanbul'da bir başkonsolosu var. Her iki ülke de Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın tam üyesidir. İki ülke yakın kültürel bağlantıları paylaşıyor. Türkiye, Türkmen pasaportu sahiplerinin vizesiz ziyaret edebileceği 47 ülkeden biridir.

GGG.png
bottom of page